The Burnout of Primary School Teachers Who Teach to the First Classes / İlkokul Birinci Sınıf Öğretmenlerinin Tükenmişlik Durumu

Mehmet Kaan DEMİR, Nazlı KARA
2.377 685

Öz


Bilişsel, fiziksel ve duyuşsal olarak önemli bir mesleki tehlike olan tükenmişlik durumu ülkemizde son yıllarda giderek artan bir araştırma konusu durumundadır. Son 15 yılda ülkemizde birçok alanda önemli değişimler yaşanmaktadır. Eğitim de bu değişimlerden nasibini almaktadır. 1997-1998 eğitim öğretim yılında zorunlu eğitimin 8 yıla çıkması, 2005-2006 eğitim öğretim yılında uygulanmaya başlanan yeni öğretim programları, son 10 yılda açılan 97 üniversite ile toplam üniversite sayısının 200 lere dayanması, 4+4+4 olarak kamuoyunda bilinen değişikliklerle 60 aylık çocukların ilkokula başlaması ve öğrencilere serbest kıyafet uygulamaları eğitim alanında yaşanan değişimin temel örnekleridir. Bu değişimlerin 700 bine yaklaşan öğretmen sayısına sahip bir teşkilatı etkilemesi şüphesiz olağandır. Bu açıdan araştırmada ilkokul birinci sınıf öğretmenlerinin tükenmişlik durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılmıştır. Araştırma İstanbul ilinden farklı sosyo-ekonomik seviyeleri temsil eden 13 ilkokuldaki sınıf öğretmenlerinden seçilen örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Araştırma sonucunda ilkokul 1. sınıf öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin orta düzeyde olduğu ve yüksek düzey tükenmişliğe çok yakın olduğu, eğitim sistemindeki değişikliklerin 1. sınıf öğretmenlerinin %63'ünün tükenmişliklerini daha da arttırdığı, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet, sınıf mevcudu, mesleki kıdem, öğretmen yaşı, öğrenci yaşı değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı, medeni durum değişkenine göre ise bekar sınıf öğretmenleri lehine anlamlı olarak farklılaştığı ortaya çıkmıştır.


Anahtar kelimeler


İlkokul, sınıf öğretmeni, tükenmişlik.

Tam metin:

PDF


Referanslar


Akçamete, G., Kaner, S., & Sucuoğlu, B. (2001). Öğretmenlerde tükenmişlik iş doyumu ve kişilik. Ankara: Nobel Yayınları.

Aksu, A., & Baysal, A. (2004). İlköğretim okulu müdürlerinde tükenmişlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 41, 7-24.

Babaoğlan, E. (2006). İlköğretim Okulu Yöneticilerinde Tükenmişlik, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Düzce. Başol, G. ve Altay, M. (2009). Eğitim yöneticisi ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 15 (58), 191-216.

Cordes, C. L. and Dougherty, T. W. (1993). A review and integration of research on job burnout. Academy of Management Review, 18 (4), 621-656.

Cemaloğlu, N. ve Erdemoğlu Şahin, D. (2007). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin farkli değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 465- 484.

Çam, O. (1992). Tükenmişlik Envanterinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Araştırılması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, 22-25 Eylül 1992, Hacettepe Üniversitesi, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneği Yayını, Ankara.

ERG-AÇEV, (2013). Erken Çocukluk Eğitimi ve '4+4+4' Düzenlemesi Raporu. http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/ECE_ACEV_ERG _Rapor.pdf ad-resinden 25.05.2013 tarihinde alınmıştır.

Ergin, C. (1992). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, 22-25 Eylül 1992, Hacettepe Üniversitesi, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneği Yayını, Ankara.

Guglielmi, R. S. and Tatrow, K. (1998). Occupational stress, burnout and health in teachers: A methodological and theoretical analysis. Review of Educational Research, 68(1), 61-99.

Karacan, A. (2012). Özel Eğitim Kurumlarındaki Eğitilebilir ve Öğretilebilir Bireylerle Çalışan Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişliklerinin İncelenmesi “İstanbul İli Anadolu Yakası Örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Maltepe Üniversitesi, İstanbul.

Karasar, N. (1999). Bilimsel araştirma teknikleri. Ankara: Sanem Yayıncılık.

Kayabaşı, Y. (2008). Bazı değişkenler açısından öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(20), 191-212.

Koçak, R. (2009). Okul yöneticilerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 65- 83.

Kyriacou, C., & Sutcliffe, J. (1979). Theacher stress and satifaction. Educational Research, 21(2), 89-96.

Kyriacou, C. (1987). Teacher stress and burnout: An international review. Educational Research, 29(2), 146-152.

Maslach, C. and Leiter M. P. (1997). The truth about burnout. San Francisco: JoseBass Publishers.

Mestçioğlu, Ö.(2007). Tükenmişlik Sendromu, Alındığı Tarih 08.02.2013. http://www.psikonet.com/konu.asp?kid=203

Ören, N. ve Türkoğlu, H. (2006). Öğretmen Adaylarında Tükenmişlik, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Alındığı Tarih 08.02.2013. http://akademik.mu.edu.tr/sayfa.aspx?skod=1518&bkod=06020000

Peker, R. (2002). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin mesleki tükenmişliklerine etki eden bazı faktörler. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, XV(1), 305-318.

Schwab, R. L., Jackson, S.,E., & Schuler R. S. (1986). Educator burnout: Sources and consequences. Educational Research Quarterly, 10(3), 14-30.

Şıklar, E., & Tunalı, D. (2012). Çalışanların tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi: eskişehir örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 75-84. Tuğrul, B. ve Çelik E. (2002). Normal çocuklarla çalışan anaokulu öğretmenlerinde tükenmişlik. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (12), 1-11.

Yılmaz, Ö. (2013). Öğretmenler de tükenir mi? Alındığı Tarih 03.06.2013. http://www.haberturk.com/polemik/haber/849692-ogretmenler-de-tukenir-mi




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.